• M.R.Shahri
  • admin
  • نوشته‌ها: 56
  • زمان پیوستن: 08 بهمن 1395

  • M.R.Shahri
  • admin
  • نوشته‌ها: 56
  • زمان پیوستن: 08 بهمن 1395
انتخاب نوع سیستم سازه ای :

انتخاب نوع سیستم سازه ای گامی بسیار مهم در فرآیند طراحی است. در انتخاب سیستم سازه ای باید به نکات زیر توجه نمود :

1- برای سازه باید دو جهت اصلی متعامد یا تقریباً متعامد در نظر گرفت و در هر یک دو راستا یک سیستم سازه ای که در جدول ارائه شده در استاندارد 2800 ذکر شده است را انتخاب نمود.

2- سیستم سازه ای انتخاب شده برای هر یک از دو جهت می تواند مستقل از هم باشد. به بیان دیگر هر دو سیستم می تواند یکسان و یا متفاوت باشند.

3- در انتخاب سیستم سازه ای باید محدودیت های ارائه شده در استاندارد 2800 را نیز در نظر گرفت. به طور مثال هر سیستم سازه ای برای سازه ­هایی با حداکثر ارتفاع مشخص قابل استفاده است. این ارتفاع در ستونی تحت عنوان Hm ذکر شده است. غیر از آن باید به محدودیتهای ذکر شده که در ادامه جدول آمده نیز دقت نمود. به طور مثال سازه های بالای 15 طبقه یا ارتفاع بیش از 50 متر نمی­توانند با سیستم مهاربندی ساده طراحی شوند و یا برای ساختمانهای با اهمیت خیلی زیاد ( مثل بیمارستانها ) در مناطق با خطر زلزله خیلی زیاد ( مثل تهران ) فقط می توان از سیستمهای سازه ای ویژه استفاده کرد.

4- در انتخاب سیستم سازه ای باید توجه کرد که نمی توان در یک جهت و یک طبقه دو سیستم سازه ای را به کار برد. مگر در مورد سیستم هایی که به عنوان دوگانه یا ترکیبی از آنها نام برده شده است. بر این اساس به طور مثال استفاده از سیستم سازه ای با مهاربندهای هم محور و برون محور در یک جهت و یک طبقه مجاز نیست. اما برای دو جهت متعامد منعی وجود ندارد. به طور مثال نمی توان برای یک جهت سازه در یک دهانه از مهاربند شورن و در دهانه دیگر مهاربند واگرا استفاده نمود. اما استفاده از سیستم شورن با سیستم ضربدری بلامانع است.

5- استفاده از چند سیستم سازه ای در ارتفاع ساختمان و یک جهت منع آیین نامه ای ندارد و بر اساس ضوابط استاندارد 2800 امکانپذیر است. هرچند الزامات خاص خود را داشته و باید کنترل شوند. اما توصیه می شود که از اینگونه ترکیبات سازه ای اجتناب شود.

6- در انتخاب سیستم سازه ای غیر از محدودیتهای آیین نامه ای باید مقدورات اجرایی هم در نظر گرفته شوند. به طور مثال سیستم های ویژه دارای محدودیتهای خاصی هستند که انتخاب اجرای آنها را خصوصا برای پروژه های کوچک شخصی ساز غیرممکن می نماید. در سازه های فولادی اگر از سیستم قاب خمشی استفاده می کنیم باید توجه کنیم که اتصالات تیر به ستون در این قابها باید با جوش نفوذی انجام شود که انجام آن نیاز به جوشکاران ماهر دارد. همچنین باید توجه شود که در سیستمهای قاب خمشی ابعاد تیرها و ستونها عمدتاً نسبت به سیستم های قاب ساده و مهاربند بزرگتر خواهد شد. بعضاً نیاز به اجرای تیرورق برای تیر و ستون خواهد بود که به علت محدودیتهای آیین نامه ای در ساخت آنها باید جوش سراسری اجرا شود. لازم به ذکر است که بحث اتصالات در سازه های فولادی از خود اجزای قاب ها مهمتر است و لازمه طراحی ایده آل داشتن دید مناسب نسبت به مقوله اتصالات است.

7- غیر از موارد فوق باید به محدودیتهای معماری نیز توجه گردد. اگر از سیستم مهاربندی شده استفاده گردد باید دقت شود که آیا پلان های معماری اجازه قرارگیری بادبندهای مناسب به تعداد کافی را می دهد یا خیر. باید توجه کرد که تعداد کم دهانه های بادبندی ممکن است به ستونها و صفحه ستون هایی با ابعاد غیراجرایی منجر شود و در زیر این ستونها ممکن است نیاز به شمعهای بتنی و یا پی های بزرگ باشد. اگر از سیستم قاب خمشی فولادی استفاده شده باید دقت شود که احتمالاً به ویژه در طبقات پایین به تیرهای با ارتفاع زیاد نیاز خواهد بود که این مساله ممکن است باعث افزایش ضخامت سقف گردد. ضخامت سقف باید در بحث معماری مورد توجه قرار گیرد. در مورد سازه های بتنی معمولاً مشکل انتخاب سیستم سازه ای کمتر است. برای این سازه ها در پروژه هایی که درجه اهمیت آن بالا نیست ( مثل ساختمانهای کوتاه مسکونی ) می شود از قابهای خمشی بتنی متوسط با یا بدون دیوار برشی متوسط استفاده کرد. تصمیم به استفاده یا عدم استفاده از دیوار برشی بستگی به محدودیتهای معماری و تعداد طبقات دارد. در ساختمانهای با ارتفاع بیشتر عدم استفاده از دیوار برشی بعضاً باعث به دست آمدن ستون هایی بزرگ می شود که از لحاظ معماری مشکل ساز می شود. اما در سازه های کوتاه حتی بدون استفاده از دیوار برشی هم می شود به ستون هایی با ابعاد معقول دست یافت.

8- باید توجه داشت که فرآیند انتخاب سیستم سازه ای ممکن است به یک فرآیند سعی و خطا هم تبدیل شود و بعضاً برای یک پروژه ( خصوصا در پروژه های بزرگ ) مجبور به امتحان کردن چند سیستم سازه ای تا رسیدن به سیستم مطلوب باشید.

9- اگر سازه مورد نظر با درز انقطاع به چند سازه مجزا تبدیل شده است بهتر است برای هر سازه به طور جداگانه و مستقل سیستم سازه ای انتخاب گردد. هر چند که بهتر است جهت ساده سازی طراحی و اجرا بخشهای مختلف سازه ، از یک یا حداکثر دو سیستم سازه ای طراحی شوند.

  • M.R.Shahri
  • admin
  • نوشته‌ها: 56
  • زمان پیوستن: 08 بهمن 1395

  • M.R.Shahri
  • admin
  • نوشته‌ها: 56
  • زمان پیوستن: 08 بهمن 1395
ستون گذاری :

ستون گذاری باید در همان اولین گام های طراحی سازه انجام گردد. معمولاً در نقشه های معماری و توسط مهندس معمار ستون گذاری و حتی جانمایی بادبندها انجام می شود. ولی باید توجه گردد که این مساله به معنی این نیست که نظر مهندس معمار نظر نهایی و غیرقابل تغییر است. مهندس معمار با دید تخصصی خود به این مساله نگاه می کند و بعضاً به ویژه در بادبندگذاری انتخاب هایی می کند که با مبحث دهم مقررات ملی در تناقض است. به طور خلاصه در ستون گذاری باید به نکات زیر توجه نمود :

1- تعداد محورها (آکس ها) به حداقل تعداد برسد.( این موضوع یک الزام نیست. به این نکته هم توجه شود که هر چند منعی برای تعریف محورهای مورب وجود ندارد اما بهتر است در پروژه های عادی محورها، متعامد و در دو جهت اصلی سازه تعریف گردد.)

2- فاصله ستونها از یکدیگر مقداری معقول باشد. توجه شود که فواصل کم باعث افزایش بی مورد ستونها و سنگین شدن سازه و ایجاد مزاحمت ستونها برای کاربری های معماری و فاصله زیاد آنها از هم باعث بالا رفتن سایز تیرها می شود. توصیه می­ شود که در حالتی که محدودیت خاصی وجود ندارد فواصل ستونها از یکدیگر بین 4 تا 6 متر در نظر گرفته شود.

3- از ستون گذاری در وسط فضاهای معماری و پارکینگ ها خودداری شود مگر اینکه برای این موضوع با مهندس معمار مشورت شود. ستونها بهتر است در داخل دیوارها ترجیحاً در محل تقاطع آنها با هم باشد که بعد از اجرا داخل دیوارها پنهان شوند و از طرف دیگر دیوارها نیز به این ستونها مهار شوند. مهار دیوارها به عنوان اجزای غیر سازه ای موضوعی بسیار مهم است.

4- توصیه اکید می شود که از جابه جایی ستونها در پلان طبقات خودداری شود. هر چند این مساله منع آیین نامه ای ندارد اما به هر جهت تا حد امکان باید از آن اجتناب شود. جا به جایی ستون در پلان باعث می شود که انتقال بار به شکل قائم تا روی فونداسیون انجام نشود.

5- ستونها به گونه ای قرار گیرند که حداقل از دو جهت بتوان به آنها تیر متصل و آنها را مهار نمود. به همین جهت از قرار دادن ستونهای کناری در مجاورت نورگیرها و داکتهایی که نمی توان از داخل آن تیر عبور داد خودداری گردد.

6- ستونها را در محدوده طبقات اجرا شوند و از قرار دادن ستون در حیاط یا محدود کوچه خودداری گردد.

7- در 4 گوشه راه پله 4 ستون قرار داده شوند. در صورت وجود آسانسور بعضاً ممکن است حداقل دو ستون دیگر هم به این 4 ستون اضافه شود. به هر حال ستونهای پیرامون راه پله و آسانسور به گونه ای باید در نظر گرفته شوند که در طبقه خرپشته تا حد امکان در خارج از محدوده خرپشته اجرا نشوند و این ستونها به همراه تیرهای متصل به آنها حالت نمایان پیدا نکنند.

8- در صورت وجود عقب نشینی در طبقات بالاتر ترجیحاً باید ستونها در این محدوده به گونه ای اجرا شوند که ستونها در این ناحیه در صورت عدم قطع حالت نمایان پیدا نکنند و یا اینکه اگر قرار است بخشی از ستونهای کناری حذف شوند و قسمت عقب رفته با اجرای کنسول از ستونها مجاور داخلی اجرا شوند مقدار این کنسول زیاد بزرگ نباشد ( در حد مثلاً یک تا دو متر عددی معقول به نظر می رسد).

9- اگر قرار است که بخشهایی از سازه به صورت طره اجرا شوند ، ستونها به گونه ای قرار داده شوند که تیر طره به ستون متصل شود و ترجیحاً از لحاظ معماری مشکلی از نظر اجرای دستک نباشد. به هر حال توصیه اکید می شود که از اجرای تیر طره به صورت اتصال تیر طره به پل اصلی که در پل اصلی ایجاد پیچش می نماید خودداری شود.

10- مساله رعایت درز انقطاع به میزان یک درصد ارتفاع موضوع مهمی است که در ستون گذاری در لبه های ساختمان که مجاور ساختمان مجاور است باید حتماٌ به آن توجه نمود. البته معمولاً مهندسان معمار به این مساله در ستون گذاری دقت می­کنند ولی در صورت عدم رعایت این مساله توسط مهندس معمار حتماً باید در ستون گذاری اصلاح لازم توسط مهندس سازه انجام شود. مقدار درز انقطاع نسبت به مرز زمین با زمین مجاور نیم درصد ارتفاع در هر تراز است و این مقدار نسبت به لبه ستون سنجیده می شود. چون در ابتدا ابعاد دقیق ستونها نامشخص است ابتدا باید یک بعد تقریبی برای ستون حدس زد و بر اساس آن درز انقطاع را رعایت نمود. برای ساختمانهای کوتاه ابعاد حدود 20در20 برای سازه های فلزی مناسب است. توجه شود که اگر یک پروژه بخواهد به صورت بتنی اجرا شود به دلیل ابعاد بزرگتر ستونها ( حداقل اجرایی حدود 40 در 40 سانتیمتر ) باید در موقعیت ستونها تجدید نظر کرد و ستونها را به گونه ای در نظر گرفت که از لبه آنها مقدار لازم برای درز انقطاع رعایت شود.

برگه پیشین 1 2 3 4 برگه پسین
34 نوشته

درون‌شد